Viêm khớp gối là gì?

Viêm khớp là thuật ngữ dùng để chỉ bất cứ rối loạn nào ảnh hưởng đến khớp xương. Bất cứ khớp nào trong cơ thể cũng có thể bị viêm khớp, tuy nhiên, viêm khớp gối là phổ biến nhất.

Khớp gối là một trong những khớp động lớn và khỏe nhất cơ thể. Đây cũng đồng thời là khớp dễ bị tổn thương nhất do phải đảm đương phần lớn di chuyển cũng như chịu trách nhiệm toàn bộ sức nặng cơ thể.

Khớp gối có có cấu tạo như một ngã ba, nơi xương đùi, xương ống chân và xương bánh chè gặp nhau. Phần đầu nơi các xương tiếp nhau được bao bọc bởi một lớp mô mềm, trơn, gọi là sụn khớp. Sụn khớp có chức năng bảo vệ và làm lớp đệm khi cơ thể thực hiện các cử động co duỗi đầu gối.

Ngoài ra, đầu gối còn được bao bọc bởi một lớp lót mỏng gọi là màng hoạt dịch. Màng hoạt dịch tiết ra một chất lỏng gọi là dịch nhờn, giúp bôi trơn, giảm ma sát khớp.

Phần lớn các bệnh viêm khớp gối xảy ra khi hai thành phần quan trọng này của khớp gối bị rối loạn hoạt động do các nguyên nhân bẩm sinh, lão hóa tự nhiên hoặc chấn thương bên ngoài.

Các dạng viêm khớp gối chính

Theo Quỹ Giúp đỡ Bệnh nhân Viêm khớp (Arthritis Foundation), có tới hơn 100 dạng viêm khớp khác nhau. Tuy nhiên, các dạng viêm khớp ảnh hưởng đến đầu gối nhiều nhất là viêm xương khớp (thoái hóa khớp), viêm khớp dạng thấp (viêm thấp khớp) và viêm khớp sau chấn thương.

Viêm xương khớp

Viêm xương khớp là dạng viêm khớp ở đầu gối dễ gặp nhất. Đây là một dạng thoái hóa khớp, thường xảy đến với người sau 45 tuổi. Thỉnh thoảng chúng cũng xảy đến với người trẻ, nhưng số lượng không nhiều.

Ở dạng này của viêm khớp gối, phần sụn khớp ở đầu gối mòn dần đi, trở nên sần sùi, thậm chí khiến lộ đầu xương, hẹp không gian khớp, hình thành gai xương. Khi cử động, các đầu xương ma sát trực tiếp, cọ vào nhau, gây đau, sưng viêm, dẫn đến hạn chế cử động.

Các cơn đau khớp gối do thoái hóa khớp thường chuyển biến chậm, tuy nhiên sẽ tăng dần theo thời gian. Ở một số trường hợp năng, biến chứng do thoái hóa khớp gối gây ra có thể dẫn đến bại liệt hoàn toàn.

Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh mạn tính gây ra do rối loạn tự miễn trong cơ thể, khiến hệ thống miễn dịch tấn công nhầm vào chính các mô trong cơ thể. 

Khác với tổn thương hao mòn do viêm xương khớp gây ra, viêm khớp dạng thấp ảnh hưởng đến niêm mạc khớp, dẫn đến xói mòn và biến dạng xương. Đồng thời nó cũng có thể tổn thương đến toàn bộ hệ thống cơ thể bao gồm tim, da, mắt và các mạch máu.

Viêm khớp dạng thấp có tính đối xứng, nghĩa là nó ảnh hưởng đến cả hai bên cơ thể của cùng một khớp.

Viêm khớp sau chấn thương

Như tên gọi, viêm khớp gối dạng này là các trường hợp viêm khớp xuất hiện sau các chấn thương đầu gối. Ví dụ, gãy xương có thể làm hỏng bề mặt khớp và dẫn đến viêm khớp gối nhiều năm sau chấn thương. Chấn thương và rách dây chằng cũng có thể dẫn đến mất ổn định và mòn khớp gối, theo thời gian có thể dẫn đến viêm khớp gối.

Đọc thêm: Khớp gối bị đau khi leo cầu thang

Đối tượng nào dễ mắc bệnh viêm khớp gối?

Định kiến trước đây cho rằng viêm khớp gối là bệnh người già do đối tượng mắc phải chủ yếu là người trung niên và lớn tuổi. Tuy nhiên, trong thời gian trở lại đây, các nghiên cứu và khảo sát đã cho thấy số lượng người trẻ mắc bệnh viêm khớp gối đang tăng với tốc độ chóng mặt.

Các yếu tố ảnh hưởng đến viêm khớp gối là:

  • Tuổi tác: Cùng với sự lão hóa tự nhiên của cơ thể là sự thoái hóa của các mô sụn, màng hoạt dịch, dẫn đến viêm khớp gối.
  • Cân nặng: Theo nghiên cứu của Quỹ Viêm khớp, với mỗi kg cân nặng thừa ra, khớp gối phải chịu thêm một lực tương đương 1.8kg. Lấy con số này nhân với số thời gian khớp gối phải hoạt động bạn sẽ hiểu tại sao những người có vấn đề về cân nặng dễ mắc bệnh viêm khớp gối.
  • Chấn thương: Các chấn thương vùng đầu gối nếu không được điều trị tốt và kịp thời có thể để lại di chứng là viêm khớp gối.
  • Lối sống: Hút thuốc, uống nhiều thức uống có cồn, thường xuyên hoạt động nặng hoặc phải đi đứng liên tục trong thời gian dài, công việc nhiều căng thẳng,… đều có thể dẫn đến viêm khớp gối.
  • Di truyền: Nếu trong gia đình có người từng mắc bệnh viêm khớp gối thì bạn cũng có nguy cơ cao mắc bệnh viêm khớp gối.

Làm sao biết mình đã mắc bệnh viêm khớp gối?

Các triệu chứng phổ biến nhất của viêm khớp gối là:

  • Khớp gối trở nên sưng phù, đỏ, khó co duỗi.
  • Đau và cứng khớp gối sau khi ngủ dậy.
  • Các cơn đau gối bùng lên dữ dội khi hoạt động mạnh như chơi thể thao.
  • Có các tiếng lục khục, lạo xạo trong khớp khi cử động.
  • Ngứa, phát ban ở đầu gối.

Đây là các biểu hiện dễ thấy nhất ở bệnh nhân viêm khớp gối. Tuy nhiên, nó cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý khác. Hơn nữa, ngay cả khi chắc rằng bản thân bị viêm khớp gối, nếu không phải người trong ngành, bạn cũng rất khó xác định dạng viêm khớp mà mình đang mắc phải. 

Do vậy, khi thấy những triệu chứng này, bạn không nên tự ý mua thuốc giảm đau hoặc sử dụng các bài thuốc truyền miệng. Sử dụng sai thuốc hoặc sai liều lượng đều có thể làm bệnh tình trở nặng, thậm chí kéo theo các bệnh lý khác. Tốt hơn hết, hãy đến gặp bác sĩ để nhận được chẩn đoán chính xác về bệnh cũng như các tư vấn, phác đồ trị liệu phù hợp.

Leave a Reply